Blogg - DD.06.YYYY

Öryggi snjalltækja tryggt með rafrænum skilríkjum

Í framþróun lausna fyrir snjalltæki hefur öryggi farið halloka. Sveinbjörn Óskarsson segir hér frá lokaverkefni sínu í tölvunarfræði sem fjallar um þetta efni.

Í framþróun lausna fyrir snjalltæki (snjallsíma og spjaldtölvur) hefur öryggi farið halloka.  Oft er auðkenning notenda að gagnaveitum í gegnum snjalltæki einfaldlega slök og þá er hvorki vænlegt að senda né taka á móti viðkvæmum upplýsingum eða leyfa aðgerðir sem fullnýta  möguleika þessara tækja. Það er mikil þörf á því að bæta um betur og það var kveikjan að meistaraverkefni mínu í tölvunarfræði við Háskóla Íslands sem ber nafnið „Öryggi snjalltækja með hjálp rafrænna skilríkja.“

Bætt öryggi með vinsælum auðkenningaleiðum

Markmiðið með verkefninu var að forrita fullkomið bakendakerfi sem gerði mögulegt að gefa út rafræn skilríki á snjalltæki á öruggan máta. Til þessa eru nýttar auðkenningaleiðir sem eru opnar öllum Íslendingum. Þar er átt við rafræn skilríki frá Auðkenni ehf. og Íslykil Þjóðskrár Íslands. Með þessum rafrænu skilríkjum ættu notendur síðan möguleikann á  því að framkvæma ýmsar aðgerðir á móti öflugu vefþjónustulagi með öruggum hætti.

Ávinningurinn

En hver er svo ávinningurinn af þessu nýja kerfi og hvað getur almennur notandi gert með því? Með sterkri fyrstu auðkenningu er meðal annars gefinn möguleika á að búa til miðlægt undirritunarskilríki sem notandinn getur notað á vefnum eða í gegnum smáforrit (app) á snjalltækinu sínu til að undirrita skjöl rafrænt. Einnig bjóða skilríkin á tækinu upp á að dulritun með dreifilykli skilríkisins svo hægt er að dreifa skrám á snjalltæki sem engin leið er að afkóða nema á sjálfu tækinu.

Byrjað á Android smáforriti

Kerfinu var skipt upp í nokkra kerfishluta í þeim tilgangi að geta dreift því milli nokkurra miðlara með tilliti til öryggis, afkasta og aðskilnaðar hlutverka. Grunnkerfið var skrifað í .Net C# með WCF SOAP vefþjónustum og ASP.Net vefsíðum sem höfðu samskipti við EJBCA útgáfustöð rafrænna skilríkja og dulritaða Microsoft SQL gagnagrunna. Hugmyndin var að byggja upp öflugt vefþjónustulag sem mætti aðlaga að nánast öllum tækjum en í prófunarfasa var skrifað Android smáforrit fyrir Samsung S3 snjallsíma. Með forritinu var hægt að sækja um (og afturkalla útgefin) rafræn skilríki, senda skjöl til undirritunar og afkóða dulritaðar skrár með einföldum hætti.

 

Stuðst við staðla

Lagt var mikið upp úr því að útfæra einfalda lausn fyrir rafrænar langtímaundirritanir á PDF skjölum. PAdES staðlinum frá Evrópsku fjarskiptastaðlastofnuninni (ETSI) var fylgt til hins ítrasta við útfærsluna. Mjög mikilvægt er að fylgja stöðlum við rafrænar undirritanir annars munu þær hugsanlega ekki standast lagarýni. Rafræn langtímaundirritun inniheldur upplýsingar um gildi skilríkis auk tímavottunar frá traustum aðila.

Óháðir eftirlitsaðilar votta

Hvað dulritun skráa varðar þá var notast við staðlaða „key exchange“ útfærslu með traustum reikniritum með RSA og AES lyklum. Búinn er til samhverfur (AES) dulritunarlykill fyrir hverja skrá sem er síðan notaður til að dulrita skrána. Loks er ósamhverfur dreifilykill (RSA) móttakanda notaður til að dulrita dulritunarlykilinn og settur fremst í dulrituðu skrána. Við dulritum skal ávalt nota traust og stöðluð reiknirit sem hafa farið í gegnum vottanir frá óháðum eftirlitsaðilum svo sem NIST eða OWASP.

Nýtist bæði í leik og starfi

Með rafrænni undirritun beint úr símanum (eða spjaldtölvunni) er hægt að að staðfesta ýmsa gjörninga hvar og hvenær sem er. Þetta mætti til dæmis nota til að undirrita samninga eða umsóknir í PDF skjölum. Einnig má staðfesta færslur eða úttektir á XML skeytum. Dulritunina má einnig nota til að koma leyndarmálum eða trúnaðarupplýsingum til notenda. Þar má til dæmis nefna undirritaða samninga eða hvað annað sem við viljum alls ekki að óviðkomandi sjái.


Mörg skemmtileg verkefni framundan

Mikill áhugi er að halda áfram frekari þróun á kerfinu og skrifa biðlara fyrir iOS og Windows snjalltæki. Einnig væri gaman að útfæra fleiri aðgerðir í kerfinu svo sem auðveldari skráarskipti, auðkenning gagnvart öðrum kerfum, undirritunarský fyrir skjöl og umsjónarvef til hjálpar notends kerfisins. Möguleikarnir með skilríkin er óteljandi hvort heldur til undirritunar eða dulritunar. 

Ef tími gefst til  þá er nóg af skemmtilegum verkefnum til að leysa. Fyrsta skref er þó að koma kerfinu almennilega í loftið og gefa góðum notendahóp aðgang svo hægt sé að gera frekari prófanir á því.

 

Fleiri fréttir

Blogg
29.09.2026
Stjórnendur margra fyrirtækja sjá tækifæri í Copilot og gervigreind, en færri hafa skýra og skilgreinda leið til að umbreyta notkuninni í mælanlegt virði. Þegar grunnurinn er traustur, fólkið tilbúið og erindrekarnir byggðir á réttum forsendum verður gervigreind hluti af rekstrinum en ekki aðeins spennandi hugmynd.
Fréttir
16.09.2026
Þegar aðaldagskrá Haustráðstefnu Advania lauk í Silfurbergi Hörpu fimmtudaginn 10. september var dagurinn ekki alveg búinn. Hildur Einarsdóttir forstjóri Advania á Íslandi bauð gestum yfir á sýningarsvæði ráðstefnunnar í Norðurljósum í mat og drykk.
Fréttir
16.09.2026
Við hófum Haustráðstefnuvikuna á skemmtilegum og fræðandi viðburði fyrir ungt fólk í tækni í samstarfi við Dell Technologies og NVIDIA.
Fréttir, F&O
16.09.2026
Nýverið tók Advania á móti samstarfsfólki frá Ferranti vegna innleiðingar á Microsoft Dynamics 365 Finance & Operations og MECOMS 365 hjá Orkusölunni. Heimsóknin var mikilvægur þáttur í verkefninu og gaf tækifæri til að vinna saman á sama stað, efla tengslin og undirbúa lokasprett verkefnisins.
Blogg
14.09.2026
Það er eitthvað að gerast í kennslustofum landsins, og það gerist á snertihraða. Þar sem áður stóð tússtafla og skjávarpi með flöktandi peru er að koma stór, skýr og snertinæmur skjár sem kennarinn stýrir með fingrinum. Ekki bara sýningartæki, heldur miðja kennslunnar.
Blogg
14.09.2026
Haustráðstefnu Advania er lokið og við sitjum eftir með bros á vör. Hliðarviðburðurinn okkar með Verkada, „Blurring Faces, Not the Rules“ eða  „Andlit í móðu en ekki reglurnar“, var vel sóttur, umræðurnar líflegar og viðtökurnar frábærar. Takk til allra sem mættu, kíktu á básinn og tóku þátt í spjallinu. Fyrir þau sem misstu af deginum (eða vilja rifja hann upp) tókum við saman það helsta.
Fréttir
03.09.2026
Advania ALT (Advania AI Layer Technology) er ný lausn sem gerir fyrirtækjum og stofnunum kleift að nýta leiðandi gervigreindarlíkön á öruggan og ábyrgan hátt.
Fréttir
31.08.2026
Haustráðstefna Advania fer fram í 32. sinn í Hörpu fimmtudaginn 10. september 2026 þar sem gervigreind, netöryggi og nýsköpun mætast. Á dagskrá eru sautján erindi og tvær pallborðsumræður svo á svið stíga yfir 20 sérfræðingar en uppselt er á ráðstefnuna á hverju ári.
Blogg
24.08.2026
Verkada er á mikilli siglingu á íslenskum markaði, og það er engin tilviljun. Sífellt fleiri íslensk fyrirtæki og stofnanir eru að færa sig yfir í öryggislausn sem er hönnuð fyrir skýið frá grunni, uppfærist sjálfkrafa og verður snjallari með hverri uppfærslu.  En af hverju einmitt núna? Svarið liggur meðal annars á óvæntum stað: verðmiðanum á minni.
Blogg
18.06.2026
Ársskýrsla Advania kom út á dögunum og þar er fjallað um sjálfbærni og fjárhag á sama grundvelli, þar sem þessir þættir eru metnir til jafns hjá samstæðunni allri. Sjálfbærni er þannig orðin mun stærri og dýpri hluti af rekstri Advania en áður og sífellt meira nýtt sem virkur hluti af stefnumótun, áhættustýringu og verðmætasköpun. Megináherslur skýrslunnar verða gefnar út á næstu vikum í formi styttri blogga.
Blogg
05.06.2026
Þjónustuhugsun skiptir meira máli en nokkru sinni fyrr.
Blogg
04.06.2026
Fyrir stuttu heyrði ég manneskju sem ég þekki segja; „Til hvers að vera að eyða tímanum í að læra tölvunarfræði ef gervigreind er hvort sem er að fara að leysa þetta í framtíðinni?“
Viltu vita meira?

Tölum saman

Viltu vita meira? Sendu okkur fyrirspurn.