Blogg - 24. apríl 2026

Netvarnir í gervigreindum heimi

Guðmundur Arnar Sigmarsson
netöryggis- og gagnaþróunarstjóri Advania

Því hefur verið spáð í nokkur ár að það sé einungis tímaspursmál hvenær nútíma gervigreindarmódel nái því þroskastigi að geta framkvæmt heildstæðar netárásir og nýtt sér alla árásárkeðjuna svokölluðu sem netglæpamenn hafa haft að leiðarljósi í áratugi.

Uppfærð útgáfa á gervigreindartólinu Claude frá Anthropic, sem ber nafnið Mythos, hefur ratað í fréttir víða síðustu vikur þar sem tólið sýnir miklar framfarir í þekkingu á og þar með getu í að finna, veikleika í tölvukerfum. Það á eftir að koma betur í ljós hversu mikil framför kemur til með að fylgja þessum nýju uppfærslum, og þá hvernig samkeppnisaðilar Anthropic koma til með að bregðast við, en eitt er þó ljóst.

Spádómarnir um að gervigreind verði í lykilhlutverki þegar kemur að netárásum og veikleikagreiningu eru að rætast. Því fylgja kostir og gallar.

Hvað er að breytast?

  • Tæknilegur þröskuldur til að skilja og framkvæma fágaðar netárásir kemur til með að lækka.
  • Ekki þarf lengur djúpa tölvuþekkingu og skilning á allri árásarkeðjunni til ná árangri með netárásum.
  • Reikna má með að veikleikar í forritum og kerfum muni uppgötvast í meira mæli og margfalt hraðar en áður.
  • Kostnaður við að framkvæma netárásir í stærri skala og á styttri tíma en áður þekktist kemur til með að lækka.

Hver er ógnin?

  • Gera þarf ráð fyrir að ógnaraðilar nýti sömu tækni til uppgötva veikleika og útbúa nothæfa árásaraðferð gagnvart þeim.
  • Árásir sem áður tóku vikur eða jafnvel mánuði í undirbúningi taki þá núna eingöngu mínútur eða klukkustundir.
  • Miklar líkur á að hæfir ógnarhópar nýti sér sjálfvirkni með notkun gervigreindar til skala stærri árásir og koma sér undir sjónsvið eftirlits- og viðbragðskerfa.
  • Hefðbundið viðbragð gagnvart nýjum veikleikum koma til með að brotna þar sem plástra þarf í öryggisholur mun hraðar en hefur þótt eðlilegt hingað til.

Hvernig á að bregðast við þessu?

Ekki er þó ástæða til að örvænta yfir þessari þróun. Hún var viðbúin og það fylgja henni gífurleg tækifæri til að styrkja netvarnir upplýsingatæknikerfa. Þeir aðilar sem hafa innleitt öflugt stjórnkerfi standa á góðum grunni gagnvart þessum ógnum. Viðbragð kemur til með að breytast með tilliti til skala og hraða en aðferðarfræðin helst nokkurn vegin sú sama.

Rekstraraðilar þurfa að leggja áherslu á:

  • Nýta gervigreind til að til að aðstoða við netvarnir. Finna veikleika og vöktun og viðbragð.
  • Minnka tíma milli uppgötvunar veikleika og plástrunar (e. patching).
  • Að tryggja virkni innbrotavarna til að brúa bilið uns veikleikauppfærslur verða tilbúnar.
  • Fækka árásarflötum - Lágmarka snertifleti kerfa og búnaðar við opið internet.
  • Styrkja auðkenningaröryggi. Nota fjölþáttaauðkenningu er hefur meira þol gagnvart vefveiðum.
  • Tryggja viðnámsþol í afritunartöku.
  • Æfa viðbrögð miðað við nýjan veruleika.

Reikna má með því að rekstraraðilar og netöryggissérfræðingar er innleiða ekki gervigreind inn í sitt daglega vinnulag úreldist hratt í getu og verði þannig frekar skotmark ógnaraðila.

Til lengri tíma litið megum við vera jákvæð gagnvart þessari þróun. Ef sjálfvirk tól geta hjálpað til með að finna og lagfæra veikleika í kerfum þá leiðir það til sterkara netöryggis.

Hvað með birgja?

Það er aðdáunarvert að Anthropic hafi veitt helstu birgjum í heiminum aðgang að uppfærðu tóli þeirra áður en þeir opna á það fyrir almenna notendur. Það gefur birgjunum tíma til að finna veikleika sem áður voru óþekktir og koma með plástra gegn þeim hraðar en áður.

Vandamál sem margir birgjar standa frammi fyrir í dag er að þótt tiltölulega auðvelt geti reynst að plástra ákveðna veikleika þá fylgir útgáfa þessara plástra ströngu ferli til að tryggja að ekkert annað brotni við að setja þá upp. Birgjar og uppfærslustjórnkerfi koma til með að þurfa að aðlaga sig að þessum breyttu aðstæðum.

Advania er í öflugu samstarfi og samtali við lykilbirgja á þessum markaði og við bregðumst hratt við þeim áhrifum sem þessi tækni mun koma til með að hafa á okkar daglegu störf, bæði í rekstri og hugbúnaðarþróun. Við erum ávallt tilbúin í ráðgjöf varðandi þessi mál.

Fleiri fréttir

Fréttir
27.11.2020
Ægir Már Þórisson forstjóri Advania, skrifaði í dag undir loftslagsyfirlýsingu Festu og Reykjavíkurborgar. Með því skuldbindur fyrirtækið sig til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og beita sér í loftslagsbaráttunni.
Blogg
26.11.2020
Advania tók þátt í alheimsátaki um aukna öryggisvitund fyrirtækja og notenda í stafrænum heimi í október. Sex veffundir um hin ýmsu málefni tengd notendum, öryggisvörnum og veikleika í kerfum voru haldnir. Samantekt um umfjöllunarefnin má finna hér að neðan.
Blogg
24.11.2020
Nú á tímum þar sem mikið er talað um stafræna umbreytingu og sjálfvirkni er tilvalið að benda á Power Apps og Microsoft Power Platform sem áhugaverðan valkost í slíkum verkefnum. Sífellt fleiri eru nú að færa starfsemi sína í Microsoft 365 skýið og hafa þar af leiðandi aðgang að þessum lausnum.
Fréttir
10.11.2020
Íslandsbanki, Advania, NTV og Promennt hafa tekið höndum saman til að vekja athygli kvenna á kerfisstjórnun. Mikil eftirspurn er eftir menntuðum kerfisstjórum í atvinnulífinu en aðeins örfáar konur útskrifast árlega úr námi i kerfisstjórnun.
Blogg
04.11.2020
Dell Optimizer fylgir flestum nýjum fartölvum og borðtölvum frá Dell. Optimizer er sjálfvirk gervigreind sem lærir hegðun notandans, greinir hvernig hann vinnur og fínstillir vélina eftir þörfum svo notandinn geti einbeitt sér að þeim verkefnum sem skipta máli.
Blogg
29.10.2020
Tæknileg leitarvélabestun felur í sér að bæta, skrá (index) eða byggja upp frá grunni undirstöður vefsvæðis og bæta þar með læsileika þess. Hér að neðan má finna lista sem ekki er tæmandi en gefur einhverja hugmynd um það sem þarf að hafa í huga. .
Fréttir
29.10.2020
Hugbúnaðarsérfræðingurinn Arnór Geir Halldórsson hlaut á dögunum viðurkenningu frá Dynamicweb fyrir framúrskarandi starf á árinu.
Fréttir
30.09.2020
Eftir árangurslausa leit að lausn til halda árlega Haustráðstefnu Advania með stafrænum hætti, ákváðum við að smíða okkar eigin. Útkoman var fjölmennasta og best heppnaða ráðstefna okkar í 26 ár.
Fréttir
24.09.2020
Spjallmennið Fróði aðstoðar Íslandsbanka við að veita viðskiptavinum bankans betri þjónustu. Advania kom að hönnun Fróða en hann byggir á þaulreyndri spjallmennalausn sem nokkrir af stærstu bönkum Norðurlanda nýta sér.
Fréttir
10.09.2020
Framundan er vetur sem margir kvíða. Atvinnuleysi er hærra en oft áður. Heilu atvinnugreinarnar róa lífróður og enginn veit hvenær heimsfaraldurinn lognast útaf. Það sem við vitum þó er að undanfarna mánuði hefur upplýsingatæknin haldið samfélögum gangandi.
Blogg
08.09.2020
Nú er um að gera að setja sig í stellingar því Haustráðstefnan er handan við hornið. Við erum að tengja síðustu kaplana og spennan magnast.
Fréttir
03.09.2020
Haustráðstefna Advania hefur verið haldin árlega í aldarfjórðung. Ráðstefnan er sú elsta sinnar tegundar í Evrópu og einn stærsti tækniviðburður sem haldinn er á Íslandi.
Viltu vita meira?

Tölum saman

Viltu vita meira? Sendu okkur fyrirspurn.